الشيخ محمد تقي بهجت
427
جامع المسائل ( فارسي )
است ، و ايام بيست روز است يا چهل روز ، يا به نسبت تحولات است مثل يك قطره خون در نطفه و دو قطره تا ده قطره ؟ احتمالات و اقوال مختلفه به اختلاف روايات است ؛ و احوط در مقدار زيادتيها بر مرتبه سابقه ، صلح است . ديهء زن و حمل او اگر زن و حمل او مقتول شدند به سبب جنايت با ولوج روح ، چه آن كه قبل از زن وفات كند يا بعد از او ، زن ديه كامله خود را دارد ؛ و براى حمل اگر معلوم شد ذكوريت يا انوثيت ، ديه او معلوم است ، و گر نه نصف ديه پسر و نصف ديه دختر را دارد . زنى كه حمل خود را اسقاط نمايد اگر به مباشرت يا تسبيب ، زنى حمل خود را اسقاط كرد بر او است ديه او ، و خودش از اين ديه ارث نمىبرد اگر عمداً القاء كرده ؛ و حكم خطأ در القا ، در ارث مذكور است . كسى كه حامل را بترساند و اگر كسى او را افزاع كرد ( فزع : ترس ناگهانى ) پس القاء كرد حمل را ، ديه بر افزاع كننده است ؛ و اگر عمد نباشد و خطأ محض باشد ديه بر عاقلهء مُفزِع است . وارث ديهء جنين و وارث ديهء جنين ، وارث مال او است ، بر تقدير حيات و مالكيّت . ديهء اعضاى جنين و جراحات او ديهء اعضاى جنين و جراحات او ، به نسبت ديه خودش است ، پس در قطع يك دست 50 دينار ، و قطع دو دست كمال ديهء او قبل از ولوج روح [ كه ] يك صد دينار است در صورت وقوع جنايت بعد از تمام خلقت و با وجود اعضاى متمايزه ؛ و اما قبل از اين مرتبه مثل مرتبه اى كه فقط داراى استخوانها شده است پس محتمل است رعايت نسبت به ديهء همين مرتبه ، مثل 40 در قطع دست اگر معلوم شود استناد به جنايت و 80 در قطع دو دست كه تمام ديهء اين مرتبه 80 است ، و محتمل است حكومت ، و احوط صلح است ؛ و اما اين كه چيزى نباشد به واسطهء عدم ذكر در نصوص پس مستبعد